2013

Κύπρος: To εύκολο άλλοθι

549views

Σαν κεραυνός εν αιθρία έσκασε το μέτρο της φορολόγησης των καταθέσεων κάτω των 100 χιλιάδων ευρώ στις κυπριακές τράπεζες, πριν λίγες ημέρες. Το σοκ οφείλεται στο γεγονός, ότι η απόφαση αυτή παραβίαζε το κοινοτικό δίκαιο και ιδιαίτερα την Οδηγία 94/19, όπως και τις προεκτάσεις της. Σύμφωνα με την εν λόγω απόφαση, η εγγύηση των καταθέσεων έως 100 χιλιάδες ευρώ, που πρόσφερε η νομοθεσία της ΕΕ, ήταν πια στον αέρα!.
Το σοκ αυτό πήρε άλλες διαστάσεις με την ιδέα για φορολόγηση των καταθέσεων (9,9%) άνω των 100 χιλιάδων ευρώ. Ο Τιμ Άνταμς, Γενικός Διευθ/τής του Διεθνούς χρηματοπιστωτικού Ινστιτούτου, το οποίο εκπροσωπεί τους μεγαλύτερους τραπεζικούς ομίλους στον κόσμο, είπε ότι τα συγκεκριμένα σχέδια «δημιουργούν ένα εξαιρετικά επικίνδυνο προηγούμενο». Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκαν και άλλοι οικονομολόγοι όπως και ο Π. Κρούγκμαν.
Από τη στιγμή αυτή και μετά αρχίζει μια σκληρή διαπραγμάτευση με πρωταγωνιστές όχι μόνο την τρόικα, αλλά και τους Ρώσους. Σωρεία λύσεων ακούστηκαν, που με τη σειρά τους έδωσαν το αποτέλεσμα της 25ης Μαρτίου, μια εξέλιξη πολύ διαφορετική από την αρχική πρόταση.
Το πείραμα της Κύπρου, δικαίωσε κατά πολλούς –μάλλον βεβιασμένα– το Μνημονιακό λόμπυ της Ελλάδας. Μια δεύτερη όμως ανάγνωση της όλης πλοκής μπορεί να οδηγήσει σε άλλα συμπεράσματα.
Αναλυτικότερα, η δεύτερη επιλογή της 25ης Μαρτίου, είτε καλύτερη είτε χειρότερη της πρώτης, οδηγεί σε μια κυρίως θέση: Δεν υπάρχει μια λύση μονόδρομος σε θέματα διαχείρισης κρίσης χρέους ή ρευστότητας. Όλα είναι ανοιχτά κατά τη διαπραγμάτευση, και όλα είναι συνάρτηση της διαπραγματευτικής ικανότητας των συμμετεχόντων, των συμμαχιών που διαμορφώνονται και της στρατηγικής τους.
Σύμφωνα με τα ανωτέρω λοιπόν, εύλογα υπήρχαν για την Ελλάδα και άλλες εναλλακτικές λύσεις, πέραν της επώδυνης υφιστάμενης και εκείνης που υποστηρίζει την πλήρη αποχή από ό,τι προτείνουν τα δικά μας Μνημόνια. Κύριος προσδιοριστικός παράγοντας μιας άλλης πιο επικερδούς λύσης για εμάς, είναι, όπως είναι φυσικό, το εύρος ή το κενό της γνώσης και στρατηγικής των διαπραγματευτών. Και δυστυχώς, από το 2010 και μετά διαπιστώνεται η ύπαρξη ενός μεγάλου κενού σε όλα τα προαναφερθέντα, γεγονός που ερμηνεύει τα όσα επιβλήθηκαν στη χώρα μας με συνοπτικές διαδικασίες.
Παρεπόμενο συμπέρασμα της όλης διαπραγμάτευσης στην Κύπρο είναι και το ακόλουθο: Θα ανασταλεί προσωρινά η ελεύθερη κυκλοφορία κεφαλαίων από τη μεγαλόνησο προς όλο τον κόσμο εντός και εκτός ΕΕ. Αυτό το μέτρο της προστασίας παραβιάζει μια θεμελιώδη αρχή της ΕΟΚ (από τις τέσσερις), που αφορά στην ελεύθερη διακίνηση των κεφαλαίων στην Ένωση. Εισάγει όμως μια μορφή προστασίας της οικονομίας του νησιού, κάτι που προβλέπεται και από τη Συνθήκη της Λισσαβόνας (Βλ. άρθρα 135, 347, και 212).
Η εν λόγω προσωρινή ρήτρα προστασίας μπορούσε (όπως και εξακολουθεί) να ενεργοποιηθεί και την περίπτωση της Ελλάδας. Παρόλα αυτά, οι δικοί μας διαπραγματευτές δε φαίνεται ότι κινήθηκαν έτσι ώστε να εξασφαλίσουν τα αυτονόητα σε μια οικονομία υπό κατάρρευση. Ως ένα μέτρο, από τα πολλά, προστασίας της ελληνικής οικονομίας, θα μπορούσε να είναι η κατά παρέκκλιση των υφιστάμενων κανόνων, εφαρμογή μιας πολιτικής «υπέρ της αγοράς εγχωρίων προϊόντων» στο πλαίσιο των κρατικών προμηθειών της χώρας. Οι κρατικές προμήθειες αγαθών, έργων και υπηρεσιών αποτελούν μια από τις ατμομηχανές της οικονομίας μέσω της ζήτησης του κράτους. Η προσωρινή αναστολή του ανοίγματος της αγοράς των κρατικών προμηθειών στις ενδοκοινοτικές εισαγωγές και όχι μόνο, θα έδινε ανάσα σε ένα σύνολο επιχειρήσεων, κατά την πρόσφατη περίοδο της έντονης ύφεσης.
Η Κύπρος δείχνει ότι το ανατολίτικο παζάρι των διαπραγματεύσεων είναι συνάρτηση της ικανότητας και του ταλέντου των εκπροσώπων των αντιμαχόμενων μερών. Στο πλαίσιο μιας επιδερμικής ανάλυσης, μπορεί να φαίνεται ότι η μεγαλόνησος πρόσφερε ένα αναπάντεχο άλλοθι σε όσους αποδέχθηκαν τους όρους των τριών Μνημονίων της χώρας. Ο απόηχος όμως της εμπειρίας τόσο της Κύπρου, όσο της Ισπανίας και Ιταλίας οδηγεί σε άλλα αποτελέσματα, που μάλλον δεν τιμούν τους Έλληνες διαπραγματευτές.

Leave a Response